Garbitasuna
Dutxak, bainuetxeak, garbitu, iturriak
Ura, urruti
| Nor | Joxe Zabaleta Labandibar |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egina |
| Zinta | OIA-075 |
| Pasartea | 8. [0:15:30 - 0:17:30] (120 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Lana » Abereak Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna |
| Laburpena | Edateko ura urruti zuen Altzatxikik: kanposantua esaten dioten tokian iturri ttiki bat zegoen. Behiak ura edatera Ozentzioko iturrira joaten ziren. Behiak bi egunetik-edo eramaten ziren edatera, eta, orduan, kolpean edaten zuten eta tripa bete-bete eginda itzultzen ziren etxera. Lintzura. |
Gobada
| Nor | Lorentxa Saizar Lopetegi, Inaxi Retegi Elizegi |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-074 |
| Pasartea | 14. [0:34:10 - 0:36:50] (160 segundu) |
| Gaiak | Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak |
| Laburpena | Gobada gogoan dute. Arropa jaboiarekin beratzen jarrita. Egosita ez dute gogoan. Lehortzeko, belarretan zabaltzen zuten arropa. Gau serenoan jarrita, txuri-txuri gelditzen ziren. Euria ari bazen, ganbaran. Ganbaran uzta gordetzen zen: artoa, patata, belarra... Trasteak ere bai; dena gordetzen zen. |
Arropa garbitzera, errekara
| Nor | Lorentxa Saizar Lopetegi, Inaxi Retegi Elizegi |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-074 |
| Pasartea | 13. [0:31:00 - 0:34:10] (190 segundu) |
| Gaiak | Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak |
| Laburpena | Aranekoak arropak garbitzera errekara joaten ziren eta edateko ura Bordako iturritik ekartzen zuten. Baina ura baino gehiago, pitarra edaten zen lehen. Lehen, arropa ongi zikindu arte ez zen garbitzen. Ura ezin zen ongi kendu eta denbora gehiago behar izaten zuen lehortzeko. Garbigailua asmakizun ederra da. |
Lan handia, eta ilusioa handiagoa
| Nor | Joxemari Mitxelena Gelbentzu |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-070 |
| Pasartea | 19. [0:31:35 - 0:34:40] (185 segundu) |
| Gaiak | Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna Gizartea » Lagunartea eta familia » Jatekoa Baserria » Ohiturak » Ospakizunak |
| Laburpena | Ur korronterik ez zuten etxean: euria egiten zuenean teilatutik hartzen zuten. Estanixen errekan garbitzen zuten arropa, harri leun bat jarrita. Umore onarekin ibiltzen ziren. Lehengo eta oraingo familia oso ezberdinak ziren. Gabonetan denak elkartu eta gutxi behar zen jatekoa berezia izateko: kapoi zaharren bat edo oilo zaharren bat eta arroz-esnea. Gutxitan jaten ziren horrelakoak: Urtezaharretan, Eguberrietan eta xanistebanetan. Miño gosiak ez giñan il e. |
Errotaberriko iturria
| Nor | Rufino Arbelaitz Sarasola |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egina |
| Zinta | OIA-039 |
| Pasartea | 25. [1:01:00 - 1:02:22] (82 segundu) |
| Gaiak | Gizartea » Herri antolaketa » Arazoak Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna |
| Laburpena | Errotaberriko iturria, gaur egun Pitusa fabrikaren barruan dagoena, oso ur onekoa omen zen. Altzibartarrek bertatik eramaten zuten edateko ura. Gero Aranburuko iturrira joaten zen jendea. |
| Nor | Rufino Arbelaitz Sarasola |
|---|---|
| Lehentasuna | 3 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-039 |
| Pasartea | 24. [0:58:10 - 1:01:00] (170 segundu) |
| Gaiak | Gizartea » Herri antolaketa » Arazoak Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna |
| Laburpena | Bere semea ere ur-bilatzailea da. Erraz harrapatzen du ura lur azpian non dagoen. |
Iturri ugari
| Nor | Rufino Arbelaitz Sarasola |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egina |
| Zinta | OIA-039 |
| Pasartea | 23. [0:56:50 - 0:58:10] (80 segundu) |
| Gaiak | Gizartea » Herri antolaketa » Arazoak Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna |
| Laburpena | Olalde inguruan iturburu asko daude. Ur-bilatzailea ekarri izan dute inguruko iturriak bilatzeko. Askok uste dute Pitusak horietako bat hartu zuela, baina Rufinok dio bat ez, bi iturburu daudela Pitusaren barruan. |
Garai bateko lababoak
| Nor | Maitxo Sagardia Olano |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egina |
| Zinta | OIA-035 |
| Pasartea | 20. [0:40:40 - 0:41:20] (40 segundu) |
| Gaiak | Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna Baserria » Ohiturak » Ohiturak, sinesmenak Baserria » Ohiturak » Ospakizunak |
| Laburpena | Arreoko zurimenta bisitentzako edo gertakari berezietarako gordetzen zen. Medikua etortzen zenerako toalla dotoreak ateratzen ziren. Lehen ez zegoen bainurik; komuna, justu-justuan. |
Argia eskas eta ura urruti
| Nor | Maria Jesus Enbil Urdanpilleta |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egina |
| Zinta | OIA-029 |
| Pasartea | 4. [0:07:20 - 0:10:00] (160 segundu) |
| Gaiak | Gizartea » Garraioak eta berrikuntzak » Argindarra, dutxa, irratia... Baserria » Gizartea » Baserriko bizimodua Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna |
| Laburpena | Argindarra orain baino eskasagoa zen. Etxeetan instalazio sinplea eta arriskutsua izaten zen. Askotan izaten ziren aberiak, eta beti prest egoten ziren farolak eta kandelak. Ur-korronterik ez zegoen etxeetan. Egunean behin baino gehiagotan joan behar izaten zen inguruko iturrietara ur bila. |
Pinto erreka
| Nor | Maria Jesus Enbil Urdanpilleta |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egina |
| Zinta | OIA-029 |
| Pasartea | 6. [0:11:50 - 0:15:20] (210 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Gizartea » Auzoak Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak |
| Laburpena | Arropak garbitzera Peluko errekara, Pintoko errekara, joaten ziren. Arropak garbitzeko hankak errekan sartu behar izaten zituzten, baita neguan ere. Behiak ere errekara eramaten zituzten edatera. |