Oiartzuarren Baitan logoa

Sortzaile eta egile:

Ttur-ttur logoa

Babesle:

Ttur-ttur logoa

1936-1939: Gerra zibila

Egoera politikoa. Gerra. Batailoiak. Frentea. Milizianoak eta gudariak. Gerra sasoiko kantak. Bonbardaketak. Herritik ihesa. Refugioak.

NorAnttoni Andalurria Urrutia
Lehentasuna2
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-084
Pasartea24. [0:54:00 - 0:57:00] (180 segundu)
GaiakEkonomia, Lana, Politika » Politika » 1936-1939: Gerra zibila
Baserria » Gizartea » Gerra garaia
LaburpenaGerrako kontuak: ahizpak taloa gorde zuen, baina soldaduek harrapatu egin zuten. Tolare itxita zegoen. Soldaduak zein etxetan zeuden: Etxenagusin, Matxinen mandoekin, Munuan ere uste du baietz...

Etxenagusin soldaduak

NorAnttoni Andalurria Urrutia
Lehentasuna1
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-084
Pasartea23. [0:53:25 - 0:54:00] (35 segundu)
GaiakEkonomia, Lana, Politika » Politika » 1936-1939: Gerra zibila
Baserria » Gizartea » Gerra garaia
LaburpenaGerra garaian, Etxenagusi soldaduz josita egon zen. Altzibarren fusilatutakoek hantxe pasatu zuten gaua. Presoak edukitzen zituzten. Etxenagusi gaur egun desagertua da. Tolareren ondoan zegoen. Anttoniren jaiotetxea zen.

Gorrietatik ihesi eta altxatuen beldur

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-082
Pasartea12. [0:16:40 - 0:18:35] (115 segundu)
GaiakEkonomia, Lana, Politika » Politika » 1936-1939: Gerra zibila
Baserria » Gizartea » Gerra garaia
LaburpenaGerran, Loiola hartu zutenean, bere anaia han zen soldadutza egiten. Francoren aldeko soldaduek Olanditxonen (Olantxene) jarri zituzten kanoiak eta Loiola aldera botatzen hasi ziren. Anaiak ihes egitea lortu zuen Loiolatik, eta, gero, beldurra zuen berriro ere Francoren aldekoengana aurkezteko. Baina, azkenean, ez zuten zigortu. Zinpi ta zanpa. Pestak ikusiyak.

Aitaren ahaleginak semeak babesteko

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-082
Pasartea14. [0:20:35 - 0:22:50] (135 segundu)
GaiakEkonomia, Lana, Politika » Politika » 1936-1939: Gerra zibila
Baserria » Gizartea » Gerra garaia
LaburpenaHemengo giyantia Goñi zen. Domingoren aitak ez zituen mandoekin batera semeak ere militarrengana bidali nahi, baina ez zekien erdaraz eta ezin zuen bere nahia eskatu. Goñik lagundu zion. Maxalengo hiru anaiak segidakoak ziren eta denei tokatu zitzaien soldaduska gerra garaian egitea. Giyantia.

Gerran eroritakoak, gurdiz Lesakara

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-082
Pasartea13. [0:18:35 - 0:20:35] (120 segundu)
GaiakEkonomia, Lana, Politika » Politika » 1936-1939: Gerra zibila
Baserria » Gizartea » Gerra garaia
Baserria » Lana » Lanbide zaharrak
LaburpenaErlaitz inguruan frente gogorra egon zen. Militarrak itzainen bila hasi ziren, zaurituak eta gorpuak Lesakara garraiatzeko. Domingo aitari bi semeak mandoekin bidaltzeko agindu zioten. Aitak erantzun zuen mandoak baietz baina semeak ez zituela bidali nahi. Eriyuk. Erittuk. Uztarriya, kurtela, kabilla, pertika.

Beren hegazkinak, eraso

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-082
Pasartea15. [0:22:50 - 0:26:00] (190 segundu)
GaiakEkonomia, Lana, Politika » Politika » 1936-1939: Gerra zibila
Baserria » Gizartea » Gerra garaia
LaburpenaDomingoren anaia Loiolako kuartelean zegoen soldadutza egiten errepublikarrek hartu zutenean. Soldadutzan frentean ibili zen anaia: beren hegazkin batek bonbardatu zituen, deskuidatuta, eta zauritu egin zen. Beste auzoko bat ere han zen. "Eskoiak eta ezkerrak esaten tzen lehen, guk ez genun enteintzen miño".

Aberatsak ere gerratik ihesi

NorXabier Harregi Agirrezabala
Lehentasuna1
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-080
Pasartea24. [0:45:45 - 0:47:35] (110 segundu)
GaiakEkonomia, Lana, Politika » Politika » 1936-1939: Gerra zibila
Gizartea » Pertsonaia ezagunak » Herrikoak
Gizartea » Pertsonaia ezagunak » Kanpotarrak
LaburpenaOiartzungo jauntxoak: Egiatarrak, Indianoko alemanak, Beldarraindarrak... Gerra garaian, askok alde egin zuten eta gero pixkanaka itzuli ziren.

Gosea

NorXabier Harregi Agirrezabala
Lehentasuna1
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-080
Pasartea16. [0:34:10 - 0:37:00] (170 segundu)
GaiakEkonomia, Lana, Politika » Politika » 1936-1939: Gerra zibila
Ekonomia, Lana, Politika » Ekonomia
LaburpenaAita kartzelan zegoen bitartean, amak gorriak pasatu zituen sei seme-alabak mantentzeko. 'Auxilio Socialen' jaten ematen zuten, baina ez zen nahikoa. Senideak familiakoen etxeetara banatu ziren. Orduan joan zen Lazkaora, amaren baserrira. Razionamendu kartillak. Baserritarrek uzta entregatu behar izaten zuten. Ilarak egin behar izaten ziren dendetan, eta ia ezer ez lortzeko.

Karlista edo nazionalista

NorXabier Harregi Agirrezabala
Lehentasuna1
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-080
Pasartea18. [0:38:50 - 0:40:20] (90 segundu)
GaiakEkonomia, Lana, Politika » Politika » 1936-1939: Gerra zibila
Ekonomia, Lana, Politika » Politika » Abertzaleak
Historia » Orokorra
LaburpenaGarai hartan ez daki zein alderdi izango ziren, baina orduan denak karlistak edo nazionalistak ziren. Ezer egin ez zuen jendea atxilotu zuten gerran. Oraingo gazteak gauzak ongi jakin gabe aritzen dira kritikatzen.

Aita, kartzelan

NorXabier Harregi Agirrezabala
Lehentasuna1
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-080
Pasartea15. [0:30:20 - 0:34:10] (230 segundu)
GaiakEkonomia, Lana, Politika » Politika » 1936-1939: Gerra zibila
Ekonomia, Lana, Politika » Gerra ostea » II Mundu Gerra
LaburpenaGerran aita atxilotu zuten. Iruñeko San Cristobal espetxean hiru urte egin zituen. Aurretik Frantziako gerratik ihes egina zen eta ez zeukan paperik. Hori zela eta, desterratu egin zuten. Frantziara joan zen. Ordurako, Munduko Bigarren Gerra hasia zen eta kartzelan egin zituen beste hiru urte. Zigorra bete ondoren, bere egoera legeztatzea lortu zuen eta Oiartzunera itzuli zen, familiarengana.