Ospakizunak
Feriak; Ezkontzak; Jaiak; Soinujoleak,
Portuberri taberna eta bilera
| Nor | Frantxiska Pagadizabal Artola |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egina |
| Zinta | OIA-085 |
| Pasartea | 31. [0:51:20 - 0:52:50] (90 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Gizartea » Aisialdia Baserria » Gizartea » Auzoak Baserria » Ohiturak » Ospakizunak |
| Laburpena | Portuberri Tornolako taberna zen. Soinua jotzen zuten jaietan eta huraxe zen Tornolako bixitasuna. Gainerakoan, lana. Auzolana: gerraren ondoren elkarri asko laguntzen zitzaion. Zagiya. Haixtiya. Makua. |
Azegaineko bilera eta apaizaren baimenak
| Nor | Joxe Zabaleta Labandibar |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egina |
| Zinta | OIA-075 |
| Pasartea | 27. [1:00:50 - 1:02:31] (101 segundu) |
| Gaiak | Kultura, Kirola, Jaiak » Kultura » Dantza Gizartea » Erlijioa » Eliza Baserria » Ohiturak » Ospakizunak |
| Laburpena | Azegaineko bilera ("Azain"). Arlepon taberna. Azainen soroan denak saltoka ibili, eta Arlepora, jatera. San Joxe eguna seinalatua izaten zen Azainen. Apaizari eskatu behar izaten zitzaion baimena, Garizuma zen eta. Eruan baitan. |
Lan handia, eta ilusioa handiagoa
| Nor | Joxemari Mitxelena Gelbentzu |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-070 |
| Pasartea | 19. [0:31:35 - 0:34:40] (185 segundu) |
| Gaiak | Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna Gizartea » Lagunartea eta familia » Jatekoa Baserria » Ohiturak » Ospakizunak |
| Laburpena | Ur korronterik ez zuten etxean: euria egiten zuenean teilatutik hartzen zuten. Estanixen errekan garbitzen zuten arropa, harri leun bat jarrita. Umore onarekin ibiltzen ziren. Lehengo eta oraingo familia oso ezberdinak ziren. Gabonetan denak elkartu eta gutxi behar zen jatekoa berezia izateko: kapoi zaharren bat edo oilo zaharren bat eta arroz-esnea. Gutxitan jaten ziren horrelakoak: Urtezaharretan, Eguberrietan eta xanistebanetan. Miño gosiak ez giñan il e. |
Bilerak nonahi
| Nor | Juanito Galdos Arbide, Tiburtzio Aranburu Lekuona, Santos Mitxelena Aranguren, Faustino Galdos Arbide |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-061 |
| Pasartea | 18. [0:31:50 - 0:35:10] (200 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Gizartea » Aisialdia Baserria » Ohiturak » Ospakizunak |
| Laburpena | Toki askotan izaten ziren bilerak. Ezagunenak Altzibar eta Txikierdikoak ziren, baina baserri askotan jotzen zen soinua; Pikoketan eta Amezketan, esaterako. Irunen: Xorruene, Estebene eta Bentasen... Galdostarren osabak, Borreiak, toki askotan jotzen zuen soinua. Neska kontuak. Pallakatu. Hika. |
Atso-lorra
| Nor | Enrike Lekuona Artsuaga, Maitxo Irastortza Gaztelumendi |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-059 |
| Pasartea | 18. [0:29:10 - 0:31:10] (120 segundu) |
| Gaiak | Gizartea » Osasuna » Jaio Baserria » Ohiturak » Ospakizunak |
| Laburpena | Enrike gogoratzen da Borrondin norbait jaiotzen zen bakoitzean ospatu egiten zela: atso-lorrarekin. Aranburuko izeba: zikiratzailea, partera, hildakoak janzten zituena, odolkiak egiten zituena... Esku onekoa zen. |
Arreoa
| Nor | Maria Jesus Enbil Urdanpilleta |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-038 |
| Pasartea | 5. [0:10:20 - 0:13:20] (180 segundu) |
| Gaiak | Gizartea » Neskatan-Mutiletan » Nobio-kontuak Baserria » Ohiturak » Ohiturak, sinesmenak Baserria » Ohiturak » Ospakizunak |
| Laburpena | Arreoa: mutilarekin hastean edo hasi aurretik hasten zen emakumea arreoa prestatzen. Moja joaten zirenek ere egin behar izaten zuten. Ezkondu aurretik arreoa erakusgai jartzen zen, lagunek eta auzokoek ikus zezaten. |
Atsolorra
| Nor | Maria Jesus Enbil Urdanpilleta |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-038 |
| Pasartea | 9. [0:16:15 - 0:18:00] (105 segundu) |
| Gaiak | Gizartea » Osasuna » Jaio Baserria » Ohiturak » Ospakizunak Gizartea » Erlijioa » Sakramentuak |
| Laburpena | Jaio eta lehendabiziko lana bataiatzea izaten zen. Otordua etxean egiten zen aitabitxi-amabitxiekin. Egun batzuetara, berriz, atsolorra: auzoko emakumeak haur jaioberria ezagutzera joaten ziren. |
Ezkontza eta jaiotza
| Nor | Maitxo Sagardia Olano |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-035 |
| Pasartea | 22. [0:45:00 - 0:48:25] (205 segundu) |
| Gaiak | Gizartea » Osasuna » Jaio Baserria » Ohiturak » Ospakizunak Gizartea » Erlijioa » Sakramentuak |
| Laburpena | Ahal zen arreo dotoreena egiten saiatzen ziren neskak. Pregoiak egiten zirenerako-edo erakusten zen arreoa. Hiru pregoi izaten ziren elizan, ezkontzaren berri emateko, eta, norbaitek zer edo zer argitu behar bazuen, orduan zuen aukera. Jaio etxean egiten zen, medikuarekin edota parterarekin. |
Arreoa
| Nor | Maitxo Sagardia Olano |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-035 |
| Pasartea | 18. [0:37:20 - 0:40:00] (160 segundu) |
| Gaiak | Gizartea » Neskatan-Mutiletan » Nobio-kontuak Baserria » Ohiturak » Ohiturak, sinesmenak Baserria » Ohiturak » Ospakizunak |
| Laburpena | Ezkontzerako arreoa prestatzen zuen neskak, eta, ezkondu aurretik, erakutsi egiten zuen. Etxeko arropa (zurimenta) eta ontzia prestatzen zen arreoan, zein baino zein dotoreago. |
Garai bateko lababoak
| Nor | Maitxo Sagardia Olano |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-035 |
| Pasartea | 20. [0:40:40 - 0:41:20] (40 segundu) |
| Gaiak | Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna Baserria » Ohiturak » Ohiturak, sinesmenak Baserria » Ohiturak » Ospakizunak |
| Laburpena | Arreoko zurimenta bisitentzako edo gertakari berezietarako gordetzen zen. Medikua etortzen zenerako toalla dotoreak ateratzen ziren. Lehen ez zegoen bainurik; komuna, justu-justuan. |