Oiartzuarren Baitan logoa

Sortzaile eta egile:

Ttur-ttur logoa

Babesle:

Ttur-ttur logoa
Orri nagusia » Baserria » Lana

Basoa

Gaztainak, basoak, ira, ota, intxaurrak, urrak, esparrua, larrea

Lixiba eta egurra

NorFrantxiska Pagadizabal Artola
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-085
Pasartea20. [0:33:50 - 0:37:25] (215 segundu)
GaiakBaserria » Lana » Basoa
Baserria » Gizartea » Egutegia, natura
Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak
LaburpenaGobada nola egiten zen. Gaztainaren su-hautsak ez du balio lixiba egiteko, tinta baitu. Txarondoko atarian urkia zuten eta aitak senide guztientzako zurezko potoak eginarazi zituen, taloa eta esnea jateko. Ilargiari erreparatu behar zaio egurra mozteko: ilbehera eta ilberri mugetan moztu behar da. "Etzizu ihartuko hura". "Denak esku antzakoak izaki". Hark. Lixiba. Zurazkua. Kierra. Abatxak. Barrika. Kupela. Karga.

Ilintxa

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna1
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-083
Pasartea22. [0:30:40 - 0:31:20] (40 segundu)
GaiakBaserria » Gizartea » Baserriaren inguruko lexikoa
Baserria » Lana » Basoa
Baserria » Lana » Lanbide zaharrak
LaburpenaIlintxa: txondorrean erretzen ez zen egurra, baina oso ona sua pizteko, lehor-lehorra.

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna2
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-083
Pasartea23. [0:31:20 - 0:32:00] (40 segundu)
GaiakBaserria
Baserria » Lana » Basoa
Baserria » Lana » Lanbide zaharrak
LaburpenaJoxe Luix kontatzen: Mandazainak Tolaren geldituta eta mandoa artoa jaten ari zen bitartean, auzoko bat ilintxia hartzen. Desagertutako etxea: Perusene.

Pagota

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna1
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-083
Pasartea18. [0:23:20 - 0:23:45] (25 segundu)
GaiakBaserria » Gizartea » Baserriaren inguruko lexikoa
Baserria » Lana » Basoa
Baserria » Lana » Lanbide zaharrak
LaburpenaEgur-ikatzaz gain, pagota ere garraiatzen zuten. Pagotik ateratako egur kozkorra zen pagota, okindegietako labeetan erabiltzen zena.

Basoaren enkantea

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-082
Pasartea30. [0:51:50 - 0:54:30] (160 segundu)
GaiakBaserria » Lana » Basoa
Baserria » Lana » Lanbide zaharrak
LaburpenaBaso gehienak herriarenak ziren eta Udalak markatzen zituen pagoak egur-ikatza egiteko. Zein adar bota behar zen markatu, kargak kalkulatu, eta, gero, enkantean ateratzen zuen. Mandazainek erosten zuten, eta gero beraiek ordaintzen zieten txondorgileei eta gainerako peoei. Xulua, Isatse eta Maxalengoak ziren Oiartzunen egur-ikatza garraiatzen aritzen zirenak. Joka. Hika.

Jornalak eta erretiroak

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-082
Pasartea32. [0:54:50 - 0:58:10] (200 segundu)
GaiakBaserria » Lana » Basoa
Iritzia » Bizitzarekiko ikuspegia
Baserria » Lana » Lanbide zaharrak
LaburpenaBatzuetan, mandazain batek hartzen zuen enkantea, eta, gero, besteen artean banatzen zuen. Gero, gazteak ere hasi ziren joka. "Karga kontun patu". "Dirua billu in ber tzen, zintzo aski bai". "Ta holaxe gue bizimodua". "Kastigua; andria hartuta re kastigua, ta gabe re bai, hemen kastigukin bizi ga".

Basoko arauak

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-082
Pasartea28. [0:50:30 - 0:51:10] (40 segundu)
GaiakBaserria » Lana » Basoa
Baserria » Lana » Lanbide zaharrak
LaburpenaEgur-ikatza egiteko onena pagoa da. Pagoak markatu egiten ziren. Zein adar moztu, zigilua jartzen zioten, eta, behar ez zen adarra mozten bazen, isuna.

Pagoa

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna3
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-082
Pasartea29. [0:51:10 - 0:51:50] (40 segundu)
GaiakBaserria » Lana » Basoa
Baserria » Lana » Lanbide zaharrak
Laburpena

Joxe Luix Lardi hizketan: adar guztiak ezin dira moztu, bestela, pagoa ihartu egiten da. Gidda utzi behar da.

Mandazainen bizimodua

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-082
Pasartea18. [0:29:00 - 0:32:00] (180 segundu)
GaiakBaserria » Lana » Basoa
Baserria » Lana » Lanbide zaharrak
LaburpenaMaxalengoek egur-ikatza saltzen zuten. Egun osoan ibiltzen ziren mandoekin garraioan eta auzoko tabernetan bazkaltzen zuten. Semeak hasi arte, aita bakarrik aritzen zen lan guztiak egiten. Egun batean, San Antondik Erlaitzera eta handik Irunera joan eta itzuli egin behar izan zuen hurrengo egunerako txondor tokia prestatzera. Nafar hizkera egiten. "Txondarrari tokia egin behar jiran-bueltan". "Kontumbria zen Eup ittekua: eeeeeeeup".

Egur-ikatza

NorDomingo Elizondo Lekuona
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-082
Pasartea17. [0:26:25 - 0:29:00] (155 segundu)
GaiakBaserria » Lana » Basoa
Baserria » Lana » Lanbide zaharrak
LaburpenaBehin, Altzibarko festetan txondorra egin zuten plazan. Mandoak kargatzea ez da nola halako lana; hori ere jakin egin behar da. Zakuetan eramaten zuten egur-ikatza; bost zaku mandoko. Garai hartan, egur eskasia zegoen eta egur-ikatza eskuetatik kentzen zioten bezeroek. "Ber du bakotxak be opiziala, jatorra ez dut saten miño, pixkat ber da". Mandazaia. Hika.
1234hurrena ›azkena »