Abereak
Idiak; astoa; ardiak; txerria; gazta; txerri-hiltzea, oiloak, salerosketak; narrua
Txerri-hiltzea
| Nor | Frantxiska Pagadizabal Artola |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-086 |
| Pasartea | 3. [0:02:30 - 0:04:00] (90 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Lana » Abereak Gizartea » Lagunartea eta familia » Jatekoa |
| Laburpena | Txerria hiltzea lan handia da. Lagun asko behar dira eta bezperan ere lan asko egin behar da: porrua, tipula, perrexila txikitu.. Txerriak dena du ona; jaki asko ateratzen zaio. Txermoniak auzokoen artean banatzen ziren. |
| Nor | Frantxiska Pagadizabal Artola |
|---|---|
| Lehentasuna | 2 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-086 |
| Pasartea | 2. [0:00:45 - 0:02:30] (105 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Lana » Abereak Gizartea » Lagunartea eta familia » Jatekoa |
| Laburpena | Txarondon txerriak zituzten. 200 kiloko bi egin izan dituzte. Lan handia du txerria hiltzeak. Txerri-hiltzailea. |
Artilea
| Nor | Frantxiska Pagadizabal Artola |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-086 |
| Pasartea | 6. [0:07:45 - 0:09:10] (85 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Lana » Abereak Baserria » Lana » Lanbide zaharrak |
| Laburpena | Txarondon ardi asko zituzten eta eskulan asko egiten zuten ardiaren ilearekin. "Nei re gustatu izan zitt kozina". |
Haziendaren kofradia
| Nor | Frantxiska Pagadizabal Artola |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egina |
| Zinta | OIA-085 |
| Pasartea | 23. [0:39:50 - 0:40:55] (65 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Lana » Abereak Baserria » Gizartea » Auzoak |
| Laburpena | Baserritarrek ez zeukaten asegururik, gaur egun bezala, eta beren arteko elkarteak egiten zituzten ezbeharrei aurre egiteko. Oiartzun kofradiatan banatuta zegoen eta ez zuten auzoekin kointziditzen. Tornolak bere kofradia zuen. Konpraia. Enkantia. |
Txabila
| Nor | Frantxiska Pagadizabal Artola |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egina |
| Zinta | OIA-085 |
| Pasartea | 16. [0:26:50 - 0:29:00] (130 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Lana » Abereak Baserria » Lana » Lanbide zaharrak |
| Laburpena | Txarondon ardi asko zituzten. Haria egiten zuten, eta galtzerdi asko eginak dira. Senarrak txabila egin zion, neurrira. Erkatzezkoa. Ziria. Kakua. |
Mandoak zintzarriekin
| Nor | Domingo Elizondo Lekuona |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-083 |
| Pasartea | 24. [0:32:00 - 0:33:00] (60 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Lana » Abereak Baserria » Lana » Lanbide zaharrak |
| Laburpena | Mandoak zintzarriarekin ibiltzen zituzten: trillun-trallun. Deskuidoan mando bat askatzen bazen, zintzarria geldituz gero igarri egiten zioten; bestela, urrutira alde egin zezakeen. Hika. |
Aberea ongi ezagutzen
| Nor | Domingo Elizondo Lekuona |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-083 |
| Pasartea | 13. [0:15:30 - 0:18:20] (170 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Lana » Abereak Baserria » Lana » Lanbide zaharrak |
| Laburpena | Domingo mandazaina izaki, gerora ere eduki izan du hazienda handia: mandoa, behorra... Ongi ezagutzen ditu animaliak eta baita zaindu ere. "Ez ernai gelditzen ta geo nerbiosua ikarriya ta". "Tetanuak joko zattu". "Hainbeste denbun patu gabe eta nik eztakit zertako zauden zu". |
Mandoa: garraiorako egokia
| Nor | Domingo Elizondo Lekuona |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-083 |
| Pasartea | 9. [0:07:45 - 0:10:50] (185 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Lana » Abereak Baserria » Lana » Lanbide zaharrak |
| Laburpena | Animaliari karga tamainan jartzen bazaio, asko aguantatzen du. Maxalengoek beti tamaina berean ibiltzen zituzten; ez zituzten behartzen. Mandoa jarrita egoten zen karga eramateko; berdin zuen zein karga mota jarri. Jaiegunetan ostikoka ibiltzen ziren, indarra nonbaitetik bota behar eta. Uhalaren atalak: aztal uhala, petrala, txintxa... |
Xuxen ibiltzen den mandoa
| Nor | Domingo Elizondo Lekuona |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-083 |
| Pasartea | 12. [0:14:35 - 0:15:30] (55 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Lana » Abereak Baserria » Lana » Lanbide zaharrak |
| Laburpena | Mandoa 10 eta 20 urte bitarte bizitzen da, izan duen ibileraren arabera, asko behartu den edo ez. Xuxen ibiltzen den mandoa hilez gero, pena izaten da. Egur-ikatzaren salmenta jaitsi zenean, aitak denak saldu behar izan zituen. Domingok geroztik eduki izan du mando bat: "mazkaketako ta iatzia kartzeko ta". |
Hazienda gobernatzen ikasten
| Nor | Domingo Elizondo Lekuona |
|---|---|
| Lehentasuna | 1 |
| Transkribaketa | Egin gabea |
| Zinta | OIA-083 |
| Pasartea | 14. [0:18:20 - 0:21:10] (170 segundu) |
| Gaiak | Baserria » Lana » Abereak Baserria » Gizartea » Aldaketak Baserria » Lana » Lanbide zaharrak |
| Laburpena | Pertsonak ez du berehala ikasten animaliak gobernatzen. Behiak gaixotzeko beldurrak, heiak itxita edukitzen zituzten, eta gero konturatu ziren bero hark berak gaixotzen zituela; errapeko mina jartzen zitzaien. Lehen, esnea galtzeko beldurrak, tira eta tira aritzen ziren errapeari, eta orain badakite behia ez bada jaisten ez zaiola esnerik egiten, jarri egiten dela. Gaur egun baserritarrak duen egoeraz. |


