Oiartzuarren Baitan logoa

Sortzaile eta egile:

Ttur-ttur logoa

Babesle:

Ttur-ttur logoa

Gobada eta labaderoak

Lixiba eta egurra

NorFrantxiska Pagadizabal Artola
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-085
Pasartea20. [0:33:50 - 0:37:25] (215 segundu)
GaiakBaserria » Lana » Basoa
Baserria » Gizartea » Egutegia, natura
Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak
LaburpenaGobada nola egiten zen. Gaztainaren su-hautsak ez du balio lixiba egiteko, tinta baitu. Txarondoko atarian urkia zuten eta aitak senide guztientzako zurezko potoak eginarazi zituen, taloa eta esnea jateko. Ilargiari erreparatu behar zaio egurra mozteko: ilbehera eta ilberri mugetan moztu behar da. "Etzizu ihartuko hura". "Denak esku antzakoak izaki". Hark. Lixiba. Zurazkua. Kierra. Abatxak. Barrika. Kupela. Karga.

Altzatxikitik Saroberrekara arropa garbitzera

NorJoxe Zabaleta Labandibar
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-075
Pasartea7. [0:12:50 - 0:15:30] (160 segundu)
GaiakBaserria » Gizartea » Emakumeak eta haurrak baserrian
Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak
Gizartea » Lagunartea eta familia » Jatekoa
LaburpenaAltzatxikiko senide gazteenarekin egoten zen gehiena. Altzatxiki inguruko baserrietan ez zuten urik eta Saroberrekara joan behar izaten zuten arropa garbitzea. Ogia gorri-gorri frijitu, azukrea bota eta "Ala! Goazen, Joxetxo".

Gobada

NorLorentxa Saizar Lopetegi, Inaxi Retegi Elizegi
Lehentasuna1
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-074
Pasartea14. [0:34:10 - 0:36:50] (160 segundu)
GaiakKultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna
Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak
LaburpenaGobada gogoan dute. Arropa jaboiarekin beratzen jarrita. Egosita ez dute gogoan. Lehortzeko, belarretan zabaltzen zuten arropa. Gau serenoan jarrita, txuri-txuri gelditzen ziren. Euria ari bazen, ganbaran. Ganbaran uzta gordetzen zen: artoa, patata, belarra... Trasteak ere bai; dena gordetzen zen.

Arropa garbitzera, errekara

NorLorentxa Saizar Lopetegi, Inaxi Retegi Elizegi
Lehentasuna1
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-074
Pasartea13. [0:31:00 - 0:34:10] (190 segundu)
GaiakKultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna
Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak
LaburpenaAranekoak arropak garbitzera errekara joaten ziren eta edateko ura Bordako iturritik ekartzen zuten. Baina ura baino gehiago, pitarra edaten zen lehen. Lehen, arropa ongi zikindu arte ez zen garbitzen. Ura ezin zen ongi kendu eta denbora gehiago behar izaten zuen lehortzeko. Garbigailua asmakizun ederra da.

Gobada

NorMaria Jesus Enbil Urdanpilleta
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-038
Pasartea18. [0:35:05 - 0:39:00] (235 segundu)
GaiakBaserria » Gizartea » Egutegia, natura
Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak
Laburpena"Guara" (gobada): astean behin garbitzen zen arropa eta oso zikina egoten zen; asko marruskatu behar zen. Lehendabizi, egurrezko mahai batean, eta, gero, errekan. Arropa txuria 'gau serenoan' jartzen zuten -oskarbian-. Familia handiak zirenez, zintzilik jartzean, ikusgarria gelditzen zen.

Baserritik kalera, mira

NorMaitxo Sagardia Olano
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-031
Pasartea4. [0:06:00 - 0:07:20] (80 segundu)
GaiakBaserria » Gizartea » Baserriko bizimodua
Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak
LaburpenaMira egin zuen baserritik kalera. Baserrian ez zuten ez argirik ez urik. Kinkilarekin ibiltzen ziren eta ura iturritik ekartzen zuten. Gogoan ditu kuela eta lixiba. Ollokinen ura bazuten, baina hala ere, ur freskoaren bila Auztiko errekara joaten ziren.

NorMaitxo Sagardia Olano
Lehentasuna3
TranskribaketaEgin gabea
ZintaOIA-031
Pasartea5. [0:07:20 - 0:11:30] (250 segundu)
GaiakKultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak
LaburpenaKaleko batzuk, labaderoa gertuago bazuten ere, Auztira joaten ziren arropa garbitzera. Senideen berri eman digu.

Pinto erreka

NorMaria Jesus Enbil Urdanpilleta
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-029
Pasartea6. [0:11:50 - 0:15:20] (210 segundu)
GaiakBaserria » Gizartea » Auzoak
Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Garbitasuna
Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak
LaburpenaArropak garbitzera Peluko errekara, Pintoko errekara, joaten ziren. Arropak garbitzeko hankak errekan sartu behar izaten zituzten, baita neguan ere. Behiak ere errekara eramaten zituzten edatera.

Arropak, txuri

NorMaria Jesus Enbil Urdanpilleta
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-029
Pasartea7. [0:15:20 - 0:16:50] (90 segundu)
GaiakKultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak
LaburpenaArropa etxean garbitzen zuten eta errekan aklaratu. Bera jaboiarekin aritzen zen, baina gogoan du surtako hautsarekin ere aritzen zirela. Gauean belarretan zabaltzen zuten arropa eta txuri-txuria gelditzen zen.

Errekan arropa-garbitzen

NorRoxario Zalakain Irastortza
Lehentasuna1
TranskribaketaEgina
ZintaOIA-021
Pasartea2. [0:01:15 - 0:05:15] (240 segundu)
GaiakBaserria » Gizartea » Emakumeak eta haurrak baserrian
Kultura, Kirola, Jaiak » Jantzi eta orraztu » Gobada eta labaderoak
Gizartea » Euskara » Lexikoa
LaburpenaErrekan garbitzen zituzten arropak, Makutsoren ondoan. Rosariok ama gaixorik zeukan eta goiz hasi zen lan horretan; amak etxean jabonatu egiten zuen, eta berak errekan garbitu eta jaboia kendu. Buruan eramaten zuen baldea. Gobada egiten zuten, baina ontzi txikietan. Erreka eta irrioa ezberdindu ditu.