Sortzaile eta egile:

Ttur-ttur logoa

Babesle:

Ttur-ttur logoa

Herrira saltzera, erostera

Neurriak

Igandeetan: meza eta enkarguak

Nor	Xabier Harregi Agirrezabala
Lehentasuna	1
Transkribaketa	Egin gabea
Zinta	OIA-079
Pasartea	15. [0:22:30 - 0:23:50] (80 segundu)
Gaiak	Baserria » Lana » Herrira saltzera, erostera Gizartea » Erlijioa » Mezak
Laburpena	Igandeetan, dendak eta tabernak irekita egoten ziren. Baserritarrak orduan etortzen ziren kalera, goizeko 6etako mezara, eta orduan aprobetxatzen zuten enkarguak egiteko. Goizeko 6etako mezan ez zen orratzik sartzeko tokirik ere izaten. Txikierditik eta Gurutzetik kamioietan etortzen zen jendea.

Bideak, garbi

Nor	Xabier Harregi Agirrezabala
Lehentasuna	1
Transkribaketa	Egin gabea
Zinta	OIA-079
Pasartea	14. [0:19:45 - 0:22:30] (165 segundu)
Gaiak	Gizartea » Herri antolaketa » Bideak Baserria » Lana » Herrira saltzera, erostera Gizartea » Herri antolaketa » Oiartzungo kaleak
Laburpena	Herri bideak ongi ezagutzen ditu Xabierrek. Asko galdu egin dira. Zakarrak hartu ditu. Lehen garbi zeuden, denak oinez ibiltzen baitziren. Gerra denboran Berinberrira joan ziren, eta gogoan du hango mutilak oinez joaten zirela eskolara. Kalera erosketak egitera astoekin etortzen ziren. San Juan kalean astelehenero izaten zen feria.

Pitarra

Nor	Joxemari Mitxelena Gelbentzu
Lehentasuna	1
Transkribaketa	Egin gabea
Zinta	OIA-072
Pasartea	7. [0:11:10 - 0:11:40] (30 segundu)
Gaiak	Baserria » Lana » Baratzea; soroa Baserria » Lana » Herrira saltzera, erostera Gizartea » Lagunartea eta familia » Jatekoa
Laburpena	Garai batean, baserrietan pitarra izaten zen edateko. Bidagurutzetan, bi barrika sagardo eta 14 kargako kupel handi bat pitar egoten zen urte guztirako. Ardoa, gutxiago.

Neurriak eta garraioa

Nor	Jexux Isasa Iartzabal
Lehentasuna	1
Transkribaketa	Egin gabea
Zinta	OIA-068
Pasartea	4. [0:14:00 - 0:17:20] (200 segundu)
Gaiak	Baserria » Lana » Abereak Baserria » Lana » Herrira saltzera, erostera Kultura, Kirola, Jaiak » Taberna giroa » Sagardotegiak
Laburpena	Garai batean, dena neurtzen zen. Karga sagarretik 200 litro ateratzen ziren. Eraman garlian eramaten zuten, behiekin. Beraiek jartzen zituzten garliak. Bat baino gehiago zituzten; handiena 9 karga t'erdikoa, bi mokoi sartzen zirena. Urte batean, 19 bidaia egin zituzten garlia batekin Hondarribiko kupeltegira. Bi behi pare behar izaten ziren Gurutzera igotzeko, eta, handik behera, pare batekin aski.

Zer jan, huraxe eman

Nor	Manuel Iñarra Lizaratzu, Inaxi Oiartzabal Etxeberria
Lehentasuna	1
Transkribaketa	Egin gabea
Zinta	OIA-064
Pasartea	8. [0:10:40 - 0:14:00] (200 segundu)
Gaiak	Baserria » Lana » Abereak Baserria » Lana » Herrira saltzera, erostera
Laburpena	Aguazilak baserritarrak zaintzen aritzen ziren; esneari ura botatzea galarazita zegoen. Ur pixka bat botaz gero ez da nabaritzen. Haurrentzat ere ura botatzen zitzaion behi-esneari; bestela, lodiegia izaten zen. Behi guztiek ez dute esne berdina ematen. Lehen, behi zuriak ziren hemen; esne lodiagoa izaten zuten. Uztarrian dabilen behiak ere ez du esnea hain goxoa izaten. Animaliari zer eman jateko, halaxeko haragia: txerriari ogi asko emanda, gizen gehiegi; giñarra ateratzeko, artoa edo ezkurra. Atak haragia belaka. Oiloari artoa ez bazaio ematen, arrautzak txuriagoak. Bazenekizun.

Esneari ura

Nor	Manuel Iñarra Lizaratzu, Inaxi Oiartzabal Etxeberria
Lehentasuna	1
Transkribaketa	Egin gabea
Zinta	OIA-064
Pasartea	6. [0:05:00 - 0:08:55] (235 segundu)
Gaiak	Gizartea » Lagunartea eta familia » Etxeko giroa Baserria » Lana » Herrira saltzera, erostera Kultura, Kirola, Jaiak » Jaiak » Xanistebanak
Laburpena	Behin, xanistebanetan, postrea prestatu zuen Inaxik. Marmitatik esne pixka bat hartu, urarekin bete, eta arroz-esnea egin zuen familiarentzat. Baina aita haserretu egin zitzaion, esneari ura botatzea bekatua omen. Txantxilla. Atetzen tzeian.

Baserritik kanpo, lan gutxi

Nor	Juanito Galdos Arbide, Tiburtzio Aranburu Lekuona, Santos Mitxelena Aranguren, Faustino Galdos Arbide
Lehentasuna	1
Transkribaketa	Egin gabea
Zinta	OIA-061
Pasartea	11. [0:14:30 - 0:18:40] (250 segundu)
Gaiak	Ekonomia, Lana, Politika » Industria » Arditurriko meategiak Baserria » Lana » Herrira saltzera, erostera Ekonomia, Lana, Politika » Industria » Kanpoko lantegiak
Laburpena	Lehen ez zegoen hainbeste lantegi eta baserritik atera behar izaten zen dirua, esnetik batez ere. Meategietan ere aritzen ziren batzuk. Tiburtzio, esaterako, Arditurrin aritua da eta baita San Narzison ere. Hika.

Galdostarren kamioia

Nor	Juanito Galdos Arbide, Tiburtzio Aranburu Lekuona, Santos Mitxelena Aranguren, Faustino Galdos Arbide
Lehentasuna	1
Transkribaketa	Egin gabea
Zinta	OIA-061
Pasartea	3. [0:04:00 - 0:05:30] (90 segundu)
Gaiak	Gizartea » Garraioak eta berrikuntzak » Beste garraio batzuk Baserria » Lana » Herrira saltzera, erostera Gizartea » Erlijioa » Mezak
Laburpena	Bederatzietako mezara joaten zena alferra omen zen. Baserritarrak goiz hasten ziren lanean; esneketan aritzen zirenak, batez ere. Gurutzeko baserritar gehienek Galdosenera jaisten zuten esnea. Gero, Juanito eta Faustinoren aitak eramaten zuten Donostiara. Beren kamioiak autobus zerbitzua ere egiten zuen.

Igandean meza eta erosketak

Nor	Juanito Galdos Arbide, Tiburtzio Aranburu Lekuona, Santos Mitxelena Aranguren, Faustino Galdos Arbide
Lehentasuna	1
Transkribaketa	Egin gabea
Zinta	OIA-061
Pasartea	2. [0:02:50 - 0:04:00] (70 segundu)
Gaiak	Baserria » Lana » Herrira saltzera, erostera Gizartea » Herri antolaketa » Merkataritza Gizartea » Erlijioa » Mezak
Laburpena	Jende gehiena igandeko seietako mezara joaten zen. Kalean, dendak, ile-apaindegiak eta tabernak irekiak egoten ziren ordurako, orduan aprobetxatzen baitzuten auzoetan bizi zirenek erosketak egiteko.

Gurutzeko tabernak

Nor	Juanito Galdos Arbide, Tiburtzio Aranburu Lekuona, Santos Mitxelena Aranguren, Faustino Galdos Arbide
Lehentasuna	1
Transkribaketa	Egina
Zinta	OIA-060
Pasartea	25. [0:45:00 - 0:46:40] (100 segundu)
Gaiak	Baserria » Lana » Herrira saltzera, erostera Gizartea » Euskara » Lexikoa Baserria » Lana » Tabernak
Laburpena	Tabernaren aurretik, denda ttiki bat zuten galdostarrek. Auzoko esnea hartzen zuten eta Donostian saltzen zuten. Handik ekartzen zuten dendarako jeneroa. Sagardoa ere saltzen zuten eta pentsua ere bai: errejilloia. Gurutzezarrak goian zuen taberna, eta, behean, heia; hazitako zezena edukitzen zuten. Hika.